Hay Yaqzon o'g'li

Andaluslik mashhur faylasuf Ibn Tufaylning “Hay ibn Yaqzon” asari Ibn Tufayl qalamiga mansub bu roman nafaqat adabiy asar, balki inson ongining uyg'onishi haqida eng qadimiy falsafiy kitoblardan biridir. Orolda yolg'iz ulg'aygan Hayning tabiat orqali haqiqatni topishi butun dunyo mutafakkirlarini hayratga solgan. Ibn Sino kitoblari ta'sirida yozilgan ushbu asarda odam o'z aqlining kuchi bilan yolg'izlikda haqiqatga qanday yetishi tasvirlanadi. 1671-yilda lotin tiliga tarjima qilinib, Yevropada katta shov-shuv bo'lgan. Hatto Daniyel Defo “Robinzon Kruzo”ni yozishda ilhom olgan deganfikrlar bor. Bu nafaqat adabiyot, balki o'zini anglash yo'lini izlayotganlar uchun ham juda kuchli qo'llanma.