Daniyel Defo: Robinzon Kruzoning hayoti va ajoyib sarguzashtlari

Ushbu kitob Daniyel Defo (1660-1731) qalamiga mansub "Robinzon Crusoe" romanining rus tili orqali (ingliz tilidan rus tiliga Ivan Belov "Puteshestviya i udivitelniye priklyucheniya Robinzona Kruzoe" tarjima qilishgan) Yo'ldosh Shamsharov tomonidan "Robinzon Kruzoning hayoti va ajoyib sarguzashtlari" nomi ostida tarjima qilingan ko'rinishidir. Shuni bilingki, badiiy asarni tarjima qilish (ayniqsa, turkiy tillarga mansub bo'lmagan tildan tarjima qilish) shu asarni qaytadan yozish bilan qiyinchilikka ega. Shu tildagi iboralarni so'zlarni, jumlalarni yoki maqol-matallarni maromiga yotkazib tarjima qilish juda mushkul ish hisoblanadi. Chunki bunda tarjimondan bevosita enrg kamida ikkita xorijiy tilni mukammal bilish, shuningdek, o'sha til egalari - xalqning turmush-tarzi, etnografiyasini, madaniyatini va tarixini mukammal bilish talab etiladi. Shuning uchun Yo'ldosh shamsharov ham doimo xalqimizning, ayniqsa, o'quvchi yoshlarimizning tahsin-u tashakkuriga sazovor bo'lgan. Biz ham shular qatorida tarjimon - Yo'ldosh Shamsharovdan ushbu xizmatlari uchun behad xursandmiz ! "Robinzon Kruzoning hayoti va ajoyib sarguzashtlari" romani -jahon adabiyotining o'lmas durdonalaridan biri hisoblanadi ! Ushbu asar vatanimizda ham bir necha bor qayta chop etilgan. Chunki har doim bu kitobga talab katta bo'lgan. Asarni o'qish daomida biror joyda mantiqsizlikka duch kelmaysiz. Asarning asosiy qahramoni Robinzon Kruzo bo'lsa ham, adib asarda inson ongining nimalarga qodir ekanligini tasvirlashni asosiy maqsad qilib olgan. Chunki insonning nimaga qodirligi uning nimaga majburligidan kelib chiqadi. Ushbu kitob ilk bor o'zbek tilida 1965 yilda chop etilgan. Bu davrdagi nashrida ayrim so'z va jumlalarning ma'nosi izohlanmagan yoki ruscha so'zlar, yoki baynalmilal jumlalar orqali berilgan edi. Bu holat bilan biz tarjimonlarni yoki o'sha davr nashriyoti xodimlarini kamsitish fikridan yiroqmiz. Faqat hozirgi davr kitobxonlarining talab va iltimoslariga asosan asar tarjimasiga qo'shimcha iqtiboslar kiritildi va asar hozirgi o'zbek adabiy tili qoidalari asosida qayta tahrirlandi.